นักร้องและนักประพันธ์เพลง "ศิลปินแห่งชาติ" โดย ป้อม พรรณพร

คุณครูเชื้อ ดนตรีรส เกิดเมื่อวันที่ ๕ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๖๐ ที่บ้านในกรุงเก่า จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ดินแดนแห่งประวัติศาสตร์ ประเพณี และวัฒนธรรมอันเป็นรากเหง้าที่ดีงามของไทยเรา ครูเชื้อได้รับความรู้ทางด้านดนตรีไทยโดยตรง มาจากบิดาของท่าน ที่ถ่ายทอดวิชาการบรรเลงดนตรีไทยของวงปี่พาทย์ ให้แก่ท่านมาตั้งแต่อายุ ๘ ปี จึงทำให้ท่านมีความผูกพัน หลงใหล และใฝ่หาความรู้เพิ่มเติมอยู่เสมอมา เคยเป็นลูกศิษย์ฝึกดนตรีไทยกับ ครูหลวงประดิษฐไพเราะ (ศร ศิลปบรรเลง) และ ครูพุ่ม บาปุยะวาทย์

ในชีวิตการทำงานของครูเชื้อ เนื่องจากที่ท่านมีความสามารถเรื่องการบรรเลงดนตรี จึงได้เข้ารับราชการในแผนกบันเทิงของกรมประชาสัมพันธ์ และยังเข้ารับราชการในแผนกดุริยางค์ ของกรมตำรวจอีกด้วย

คุณครูเชื้อ ดนตรีรส มีความสามารถและชำนาญเป็นพิเศษในการบรรเลง ระนาดเอก ระนาดทุ้ม และฆ้องใหญ่ ท่านยังได้ประพันธ์เพลงไทยเดิมที่เป็นแม่แบบที่มีคุณค่าไว้เป็นจำนวนมาก เช่น เพลงโหมโรงสร้อยพระศรี เพลงโหมโรงศรีปทุม และเพลงโหมโรงสมเด็จพระยา เป็นต้น ท่านเป็นผู้บันทึกไว้เป็นตำราด้านดนตรีไทย ทำโน้ตอักษรเพลงไทย ที่ใช้กับขลุ่ย ซออู้ และซอด้วง อันเป็นประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับวงการดนตรีไทย

นอกจากการถ่ายทอดบทเพลงออกมาเป็นตำราเรียนแล้ว ท่านยังถ่ายทอดความรู้โดยตรงเกี่ยวกับการบรรเลงดนตรีไทยเดิมที่ถูกต้องและไพเราะ แก่บรรดาลูกศิษย์ของท่าน ตามสถาบันการศึกษาต่างๆ หลายสถาบันที่เชิญท่านไปเป็นอาจารย์พิเศษ เช่น จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินวิโรฒบางเขน มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒประสานมิตร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และมหาวิทยาลัยรามคำแหง เป็นต้น

คุณครูเชื้อ ดนตรีรส ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติให้เป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีไทย) เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๒ และถึงแก่กรรมในปี พ.ศ. ๒๕๔๓ สิริรวมอายุได้ ๘๓ ปีเศษ

คุณหญิงมาลัยวัลย์ บุณยะรัตเวช สกุลเดิมคือ โมชดารา เกิดเมื่อวันพุธที่ ๑๖ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๗๕ ที่กรุงเทพมหานคร จบการศึกษาจากโรงเรียนวัฒนาวิทยาลัย รุ่นที่ ๗๖ ท่านเป็นนักเปียโนคนแรก ที่ชนะการประกวดแห่งชาติในครั้งแรกที่จัดขึ้นในประเทศไทย เมื่อปี พ.ศ.๒๔๙๑ ในครั้งนั้น พระเจนดุริยางค์ เป็นกรรมการตัดสิน และนับเป็นนักเรียนไทยคนแรกที่เข้ารับการศึกษาวิชาเปียโนที่โรงเรียนดนตรีอีสแมน มหาวิทยาลัยโรเชตเตอร์ ประเทศสหรัฐอเมริกา จนสำเร็จระดับปริญญาโท สาขาการดนตรี

เมื่อสำเร็จกลับมายังประเทศไทย จึงได้รับการบรรจุเข้ารับราชการที่กรมศิลปากร และย้ายมาเป็นครูสอนดนตรีที่โรงเรียนจิตรลดา และโรงเรียนวัฒนาวิทยาลัย ท่าน เป็นผู้ริเริ่มการเรียนการสอนแบบการขับร้องประสานเสียงในประเทศไทย และเป็นผู้ผลักดันให้การขับร้องประสานเสียงของไทยมีระดับมาตรฐานเทียบเท่าสากล

คุณหญิงมาลัยวัลย์ บุณยะรัตเวช ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติให้เป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิปปะการแสดง (ดนตรีสากล) ในปี พ.ศ.๒๕๔๐


ดูนักร้อง/นักประพันธ์อื่นๆ